Ellende van alleenstaand ouderschap getoond in kinderprogramma

Vanaf vandaag vier weken lang te zien in het kinderprogramma Villa Achterwerk: De getekende moeder, over twee zusjes en hun vreemde moeder.

Eigenlijk zijn Dolphin en Star halfzusjes: ze hebben verschillende vaders, die ze geen van beiden kennen. Hun moeder, Marigold, is wat je noemt soms ziek in haar hoofd. Ze is verslaafd aan alcohol en laat elk jaar een nieuwe tatoeage zetten. Volgens haar oudste dochter Star ziet ze er daarom uit als een freak in het circus. Star heeft schoon genoeg van haar vreemde en onverantwoordelijke gedrag. Maar Dolphin blijft door dik en dun loyaal aan haar moeder. Op school wordt ze vreselijk gepest.

Deze aangrijpende Engelse serie won vorig jaar de Emmy voor het beste jeugdprogramma. In de eerste aflevering staat het beheer van het huishoudbudget en het armoede probleem centraal. Thuis is de telefoon al afgesloten en een deurwaarder heeft de tv meegenomen. Maar er is taart, er zijn kaarsjes en eigenlijk is het best gezellig.

Als Star de zorg voor Marigold na een tijdje opgeeft, moet Dolphin alleen de dagen met haar zien door te komen. Soms ziet de moeder het opeens niet meer zitten, huilt uitzinnig of gaat gewoon weg. Dolphin voelt zich klein en bang. Ze heeft een sterke hand nodig, maar moet nu plots zelf voor iemand zorgen. Ze verbergt voor iedereen hoe onzeker ze is. In het kleine flatje, verborgen achter een gesloten deur, spelen zich dramatische taferelen af. Geschetst wordt hoe de moeder door haar verdriet tot het uiterste gaat en tenslotte zichzelf zo goed als van kant maakt. De jonge Dolphin moet het aanzien.

Uiterlijke kenmerken zoals tatoeages zijn in de praktijk veelal niet aanwezig. Door ontwikkelingsachterstanden zie je dat de kinderen minder uitgesproken zijn over hun thuissituatie dan in deze video. Toch komen vadervervreemding, loyaliteitsproblemen, het gebruik van geweld en het zorgen van kinderen voor hun alleenstaande ouder in plaats van omgekeerd aan bod. Daarom is deze video geschikt illustratie materiaal bij voorlichting aan vaders en (na-)scholingsprogramma's voor kinderbeschermers en mediatoren. Volgens het recente onderzoek 'Kinderen in Nederland' van het Sociaal en Cultureel Planbureau is alleenstaand ouderschap in combinatie met armoede de meest voorkomende achtergrond van ernstige gedragsproblemen bij kinderen.

Jongeren worden tegenwoordig bewust gemaakt van wat kindermishandeling is. Daarbij wordt hen geleerd om hulp te zoeken bij derden. In de traditionele voorlichting staan veelal fysieke- en/of sexuele mishandeling centraal. Deze dramaserie laat heftige achterstandsbeelden zien waarover minder voorlichting is. De getoonde situaties worden in het programma niet als mishandeling benoemd. En ook over hulp zoeken opdat Dolphin op haar vader kan terugvallen wordt niet gerept. Het verdient aanbeveling om slechts met ouderlijke begeleiding de serie aan kinderen te laten zien.

Regie: Cilla Ware. Productie: Granada Media Prods. Distributie: Channel Four Learning. Script naar het beroemde boek Illustrated mum van Jacqueline Wilson. Zij won met dit boek de Guardian Children's Fiction Award en de British Children's Book of the Year Award 1999. Van het boek is een Nederlandse vertaling uitgebracht bij uitgeverij Houtekiet (ISBN nummer 9789052405735), maar dit is uitverkocht. Wel is het te leen bij een bibliotheek. Een DVD is in Engeland te bestellen, echter zonder Nederlandse ondertiteling.

Villa Achterwerk, Nederland 3, zondag 10:32 uur en woensdag 14:31 uur.

Actieplan

• Kinderen en vooral jongens vallen buiten de boot, grote kern van het probleem is de achterblijvende ontwikkeling van kinderen, het ontbreken van de vader bij de opvoeding. Uitgangspunt is het bevorderen van de opvoeding en het voorkomen van uitval. Iedereen moet kunnen meekomen, vaders hebben meer burgerrechten nodig om de achterstanden terug te dringen. Lees het artikel de Wet op het Co-ouderschap.

Labels: Opvoeding